Jak zauważył Arystoteles, człowiek rodzi się jako niezapisana tablica. Nie posiada wiedzy, ani doświadczenia. Zgodnie z twierdzeniem Tabula rasa, dzieci są jak puste kartki, w świecie pełnym różnych emocji, niezrozumiałych zdarzeń, nieznanych ludzi i skomplikowanych sytuacji. Dla dziecka, czystej białej kartki, wszystko co dzieje się dookoła niego jest nowe, zupełnie nieznane, trudne, ale i ciekawe.

Jak zauważa autorka książki „Bajki, które leczą” Doris Brett, kiedy dorosły człowiek pragnie się czegoś dowiedzieć, ma wiele możliwości.

Może pójść do biblioteki, do księgarni, przeczytać gazetę, może zasięgnąć opinii ekspertów z danej dziedziny, pójść na wykłady, czy wreszcie spytać znajomego lub przeszukać Internet. To wszystko wymaga pewnych umiejętności, zdobytych na przestrzeni wielu lat. Potrzebna jest zdolności mówienia, czytania, analizowania, werbalizowania myśli i pojęć, oraz umiejętność szeroko rozumianej komunikacji. Dzieci nie posiadają jeszcze takich umiejętności, ale i tak muszą wiele się nauczyć. Jak więc uczą się dzieci? Poprzez zabawę i wyobraźnię.

Upuszczenie zabawki uczy praw grawitacji. Zapewne nie raz widzieliście zdziwioną minę małego dziecka, kiedy wypuściło z rąk jakiś przedmiot. Było po prostu zaskoczone. Odgrywanie ról z kolei, odkrywa przed dzieckiem zachowania mamusi, tatusia, ulubionego misia czy złego wilka. Dzięki wyobraźni, dzieci mogą przybierać różne role i odgrywać różne sytuacje. Przedszkolak może być, więc policjantem, strażakiem, a nawet złodziejem.

Zabawa z wyimaginowanymi towarzyszami natomiast, uczy okazywania uczuć, wyrażania ich, ale także przeżywania różnych wariantów zachowań. Kiedy dziewczynka karmi ukochaną lalkę swoimi ciasteczkami, powtarza tą samą sytuację, ale z różnymi opcjami. Lalka może być głodna i wtedy zostanie nakarmiona. Może się jednak zdarzyć, że lalka odmówi przyjęcia przekąski. Nam takie działanie może wydawać się śmieszne, ale dla dziecka, jest to prawdziwa i bezcenna nauka zachowań w różnych sytuacjach.

Dla dzieci wszystko jest nowe, trzeba więc to odkryć i zbadać, a zdobytą wiedzę sobie odpowiednio poukładać. Dzieci uczą się z niesamowitą wytrwałością. Wystarczy tylko zastanowić się ile razy dziecko musiało upaść, aby nauczyło się chodzić? W poszukiwaniu wiedzy dzieci wykorzystują zabawę, jednak tak naprawdę, jest to dla nich praca i nauka. Muszą przyswoić pewne informację i zdobyć umiejętności, które będą im potrzebne w dorosłym życiu. Jednym ze sposobów nabywania nowych zdolności jest obserwacja i naśladownictwo.

Badania wykazały, że jeżeli dziecko ma do wyboru dwa różne wzorce zachowań, z których jeden gwarantuje sukces, a drugi porażkę, dziecko wybierze ten pierwszy. Powstaje tylko pytanie jak przekazywać dziecku różne  wzorce zachowań oraz jak dać mu możliwość, wyboru tego odpowiedniego? Dotarcie do dziecka poprzez opowiadania jest najstarszym i najlepszym sposobem. Dzieci najlepiej rozumieją język wyobraźni. Znają go doskonale. Chcąc więc dziecku coś przekazać, czegoś je nauczyć musimy posługiwać się jego językiem.

Jak wyjaśnia to wspomniana już autorka, to tak jakbyśmy chcieli wytłumaczyć jakieś skomplikowane zagadnienie np. Francuzowi. Najprościej będzie jeśli przemówimy do niego po francusku. Oczywiście możemy rysować, gestykulować i pokazywać. Z tą jednak różnicą, że i Francuz się zmęczy i my, a i tak nie będziemy mieli pewności, czy obcokrajowiec dobrze nas zrozumiał. Bajki są więc jak gotowy przekład dla naszego Francuza. Pozwalają nam, dorosłym, wytłumaczyć dziecku trudne zagadnienia, w jego języku.

Baśnie poruszają takie tematy jak dobro i zło, skąpstwo i altruizm, odwaga i tchórzostwo, dobroć i okrucieństwo czy wytrwałość i rezygnacja. Pokazują dziecku, że świat jest skomplikowany, czasem niesprawiedliwy i że obok radości występuje też żal i smutek. Dlaczego bajki kończą się zawsze dobrze? Właśnie dlatego, aby dać dziecku przeświadczenie, że dobro zwycięża, że wytrwałość popłaca, i że odwaga jest nagradzana. To są właśnie te wzorce, które uczą dziecko jak powinno się zachowywać w dorosłym życiu. To są te wzorce, które dziecko będzie naśladować, ponieważ to one niosą za sobą sukces.

Nie powinno też dziwić, że dzieci chcą słuchać kilka razy tej samej bajki. To tak, jakbyśmy dali humaniście podręcznik do algebry. Prawdopodobnie człowiek ten, też musiałby przeczytać ją kilka razy, cofając się do poprzednich rozdziałów, aby uporządkować sobie zdobywaną wiedzę. Tak samo dziecko, musi wysłuchać bajki kilka razy, aby zrozumieć jej treść, przeanalizować sobie jej przesłanie, zrozumieć je i zapamiętać. Opowiadanie baśni ma swoją wieloletnią tradycję. W każdej kulturze powstają różnorodne odpowiedniki legend i opowiadań. Jest to najstarszy i jak dotąd najlepszy sposób na przekazywanie dzieciom rzeczy ważnych, czasem trudnych. Nikt, ani nic nie jest w stanie dać dziecku, tyle co wartościowe bajki, dlatego Drodzy Rodzice, czytajmy dzieciom.

Na podstawie: "Bajki, które leczą" Doris Brett